Чага против рак: печурката која расте на брезите, антиоксидантна моќ и научни докази
Во кратки црти
Чага е печурка која расте на брезови дрвја — во Русија и Скандинавија луѓето ја користат со векови, долго пред науката да разбере зошто.
Таа не делува агресивно туку тивко и долгорочно. Главната моќ е антиоксидативна — чагата го гаси хроничниот оксидативен стрес кој тивко ја подготвува средината за болест. Паралелно содржи компоненти кои го модулираат имунолошкиот систем и во лабораторија инхибираат раст на туморски клетки, иако клинички докази кај луѓе сè уште се во развој.
За употреба: задолжителен двоен екстракт — традиционалниот чај извлекува само дел од активните состојки. Луѓе со склоност кон бубрежни камења треба да внимаваат, бидејќи чагата содржи значителни количини оксалати.
Најсилна покрај стандардната терапија, не наместо неа.
Активни компоненти
Бетулинска киселина — тритерпеноид апсорбиран директно од брезовото дрво на кое расте чагата. Покажува директна цитотоксична активност против туморски клетки in vitro, со релативна штедливост кон нормалните клетки.
Полисахариди (β-глукани) — имуномодулаторна активност, слично на другите медицински печурки.
Меланин комплекс — уникатен за чагата, резултат на оксидацијата на полифенолите. Ова е причината зошто чагата е исклучителен антиоксидант.
Ланостани тритерпени — анти-инфламаторна активност, инхибиција на NF-κB сигнализацијата.
Ергостерол и стероли — дополнителни биоактивни компоненти.
Kaкo делува?
Антиоксидативна активност — исклучителен профил
Чагата редовно се рангира меѓу природните материи со највисок ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) — мерка за антиоксидативна способност. Механизмите вклучуваат:
- Директна неутрализација на слободни радикали преку меланинскиот комплекс
- Зголемување на активноста на ендогените антиоксидативни ензими (SOD, каталаза)
- Инхибиција на липидна пероксидација
Zheng et al. (2011) — Полисахариди и антиоксидативна активност
Објавено: Food Chemistry Тип: In vitro испитување Протокол: Изолација и карактеризација на полисахаридни фракции од Inonotus obliquus; тестирање на антиоксидативна и имуномодулаторна активност Резултати: Полисахаридите покажале значителна DPPH антирадикалска активност и стимулација на макрофагите in vitro. Активноста е дозно-зависна. Заклучок: Полисахаридните фракции на чагата имаат двојна улога — антиоксидативна и имуностимулаторна. DOI: 10.1016/j.foodchem.2010.07.009
Анти-туморска активност — бетулинска киселина
Бетулинската киселина е молекула која природно не постои во самата чага — таа ја апсорбира од брезовото дрво. Истражувањата покажуваат дека:
- Директно индуцира апоптоза во туморски клетки преку митохондриjalниот патишта
- Покажува поголема цитотоксичност кон туморски отколку кон нормални клетки
- Инхибира туморска ангиогенеза
Kim et al. (2006) — Inonotus obliquus и антипролиферативна активност
Објавено: Phytomedicine Тип: In vitro студија Протокол: Тестирање на екстракти од чага врз повеќе туморски клеточни линии Резултати: Екстрактите покажале значително инхибирање на клеточната пролиферација. Ефектот е поизразен кај туморски отколку кај нормални клетки. Активацијата на апоптотските патишта е потврдена биохемиски. Заклучок: Чага екстрактите имаат потенцијална антиканцерогена активност in vitro, со поволен профил на селективност. DOI: 10.1016/j.phymed.2005.02.005
Анти-инфламаторна активност
Ланостановите тритерпени ја инхибираат NF-κB сигнализацијата — ист механизам опишан при Reishi — со консеквентно намалување на хроничното воспаление.
Дози и форми
| Форма | Доза | Напомена |
|---|---|---|
| Двоен екстракт (плодно тело) | 1000-3000mg дневно | Задолжителна двојна екстракција за тритерпени и полисахариди |
| Чај (традиционална форма) | 1-3 чаши дневно | Само водорастворливи компоненти |
| Стандардизиран екстракт | 500-2000mg дневно | Провери % на β-глукани и полифеноли |
Напомена: Традиционалниот руски метод е долготрајно варење на чага (8-12 часа) за екстракција на полисахаридите. Современите двојни екстракти ги содржат и липофилните тритерпени.
Внимавајте на
Антикоагуланси — чагата може да го засили ефектот на варфарин поради антикоагулантните полисахариди. Следи INR.
Антидијабетични лекови — може да влијае на гликемијата; следи крвен шеќер.
Автоимуни состојби — имуномодулаторните ефекти бараат претпазливост.
Бубрежни камења — чагата содржи оксалати во значителни количини; ограничена употреба кај луѓе со склоност кон оксалатни бубрежни камења.
Референци
- Zheng W, et al. Chemical characterization of Inonotus obliquus polysaccharides and their antioxidant activity. Food Chem 2011. DOI: 10.1016/j.foodchem.2010.07.009
- Kim YO, et al. Immuno-stimulating effect of the endo-polysaccharide produced by submerged culture of Inonotus obliquus. Phytomedicine 2006. DOI: 10.1016/j.phymed.2005.02.005
- Géry A, et al. Chaga mushroom extract inhibits oxidative DNA damage in lymphocytes. Biofactors 2018. DOI: 10.1002/biof.1460